เกณฑ์แฮนด์บอลปัจจุบันตัดสินยังไง? ต่างจากเมื่อก่อนตรงไหน

ไม่มีกติกาไหนสร้างดราม่าได้เท่า 'แฮนด์บอล' เพราะเส้นแบ่งระหว่าง 'โดนมือธรรมดา' กับ 'แฮนด์บอลผิดกติกา' นั้นละเอียดอ่อนมาก และกฎข้อนี้ยังถูกปรับแก้มาหลายรอบจนแฟนบอลสับสน บทความนี้สรุปเกณฑ์แฮนด์บอล 'ฉบับปัจจุบัน' ให้เข้าใจง่าย พร้อมเทียบว่าต่างจากเมื่อก่อนตรงไหน

เมื่อไหร่ที่ 'เป็น' แฮนด์บอล (ผิดกติกา)

• จงใจเอามือ/แขนไปเล่นบอล — ขยับมือเข้าหาบอลชัดเจน
• ทำให้ร่างกาย 'ใหญ่ผิดธรรมชาติ' — โดยทั่วไปถ้าแขนกางอยู่เหนือระดับไหล่แล้วบอลมาโดน มักถูกตัดสินว่าผิด เพราะถือว่าเพิ่มพื้นที่บังบอลเกินธรรมชาติของการเคลื่อนไหว
• ยิงประตูด้วยมือ/แขน ไม่ว่าจงใจหรือไม่ก็ตาม ประตูนั้นเป็นโมฆะ
• บอลโดนมือ/แขนตัวเองแล้วเข้าประตู 'ทันที' หรือทำให้ได้ครองบอลไปสร้างโอกาสยิงเข้าทันที — ประตูไม่นับ (แม้บอลจะโดนมือแบบไม่ตั้งใจ)

เมื่อไหร่ที่ 'ไม่เป็น' แฮนด์บอล

• บอล กระดอนจากร่างกายตัวเอง (เช่น โดนขา/หน้าอกตัวเอง) แล้วเด้งไปโดนมือ
• บอลกระดอนจากผู้เล่นคน ที่อยู่ใกล้ๆ ในระยะกระชั้นชิดจนหลบไม่ทัน
• แขน แนบชิดลำตัว ไม่ได้กางออกไปเพิ่มพื้นที่
• ขณะ ล้มลงและใช้มือยันพื้น เพื่อพยุงตัว (ตราบใดที่มือไม่ได้กางออกด้านข้างหรือชูขึ้นไปหาบอล)

ต่างจากเมื่อก่อนตรงไหน? (ไทม์ไลน์การปรับกฎ)

จุดที่ทำให้แฟนบอลงงคือ 'กฎแฮนด์บอลเปลี่ยนไปมา' ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา:

• ยุคเข้มงวดสุด (ราวปี 2019–2020): เคยมีช่วงที่ตีความเข้มมาก — แม้บอลจะโดนมือกองหน้า 'แบบไม่ตั้งใจ' ในจังหวะขึ้นเกมก่อนทำประตู ประตูนั้นก็โดนยกเลิก ทำให้เกิดดราม่าประตูโดนริบเยอะมาก
• ยุคผ่อนปรน (ปรับตั้งแต่ราวปี 2021 เป็นต้นมา): ผ่อนให้ 'แฮนด์บอลโดยไม่ตั้งใจ' ในจังหวะขึ้นเกมไม่ถือเป็นความผิดอีกต่อไป — จะนับก็ต่อเมื่อบอลโดนมือคนยิงแล้วเข้าประตู 'ทันที' เท่านั้น ทำให้ประตูจากจังหวะที่บอลโดนมือแบบบังเอิญไกลๆ จากประตูไม่โดนริบแล้ว

สรุปคือ 'เจตนา' และ 'ตำแหน่งของแขน' กลายเป็นหัวใจของการตัดสินยุคปัจจุบัน แทนที่จะเป็น 'บอลโดนมือ = ผิด' แบบเหมารวมเหมือนช่วงเข้มงวด

เคล็ดดูให้ออก

ครั้งหน้าที่มีจังหวะบอลโดนมือ ลองถามตัวเอง 3 ข้อ: (1) มือกางเหนือไหล่ทำตัวใหญ่ไหม? (2) จงใจเอามือไปปัดหรือเปล่า? (3) เป็นคนยิงเองแล้วบอลโดนมือก่อนเข้าประตูทันทีไหม? ถ้าตอบ 'ใช่' ข้อใดข้อหนึ่ง มีโอกาสสูงที่จะเป็นแฮนด์บอล

มุมแฟนไทย

เข้าใจเกณฑ์นี้แล้วจะเลิกงงกับจังหวะแฮนด์บอลก้ำกึ่ง และดูออกว่าทำไม VAR ถึงตัดสินแบบนั้น — ติดตามสาระกติกาและข่าวฟุตบอลได้ที่ KreativHub